Wat is een standcorrectie?
Een standcorrectie is een operatie om een scheve of afwijkende beenstand te herstellen, zoals X-benen (valgusstand) of O-benen (varusstand). Het doel is de belasting van het kniegewricht te verbeteren, pijn te verminderen en de functie te herstellen.
Het verschil tussen X-benen en O-benen
X-benen (valgusstand): knieën staan naar binnen, voeten verder uit elkaar.
O-benen (varusstand): knieën staan naar buiten, benen vormen een boog.
Beide afwijkingen kunnen leiden tot pijn en vroegtijdige slijtage van de knie en worden soms gecorrigeerd met een osteotomie.
Waarom wordt een osteotomie uitgevoerd bij X- of O-benen?
Een osteotomie wordt toegepast bij een varus (O-benen) of valgus (X-benen) beenas, vaak in combinatie met artrose aan de binnen- of buitenkant van de knie. Het doel van de ingreep is om:
- De beenstand te corrigeren, zodat het zieke deel van de knie ontlast wordt
- Pijn te verminderen en de functie van de knie te verbeteren
- Het plaatsen van een knieprothese uit te stellen, wat bij ongeveer 80% van de patiënten 10 jaar of langer lukt
Vooraf kan soms een unloader brace gedragen worden om het effect van de correctie te testen. De brace kan ook langere tijd worden gebruikt als tijdelijke oplossing voordat een knieprothese nodig is.
Daarnaast kan een standsafwijking zorgen voor overbelasting van reeds beschadigde structuren, zoals een meniscus of ligament. In dat geval kan een osteotomie gecombineerd worden met een reconstructie om het beschadigde deel te ontlasten en te beschermen. Dit maakt de operatie vaak groter en kan de revalidatie langer maken, maar het verbetert de duurzaamheid van de behandeling aanzienlijk.
Het type standcorrectie hangt af van welke beenas gecorrigeerd moet worden (X- of O-benen), in welk vlak de afwijking zit en welk bot betrokken is (bovenbeen/femur of onderbeen/tibia). Meestal bevindt de afwijking zich in het frontale vlak, zichtbaar van voren als een varus- (O-benen) of valgusstand (X-benen). Met röntgenfoto’s van de voor- en zijkant van het been kan de chirurg precies vaststellen waar de afwijking zit en welke operatie geschikt is.
In sommige gevallen wordt de standcorrectie gecombineerd met een ingreep aan het gewricht zelf, zoals een meniscus- of bandreconstructie, of het opvullen van tunnels van eerdere kruisbandoperaties. Afwijkingen in het minder bekende sagittale vlak, zichtbaar van opzij, verhogen het risico op overbelasting van de kniebanden en meniscus en kunnen bestaande reconstructies belasten.
Dit is een typisch voorbeeld van een varus beenas, waarbij de belasting meer aan de binnenkant zit (rode lijn). Na de ingreep is de belastinglijn verplaatst.
Hier is duidelijk te zien dat de belasting juist meer aan de buitenkant zit, na de correctie precies door het midden.
Het gewrichtsoppervlak van de knie heeft een hellingshoek tov het onderbeen (1), dit is de zogenaamde slope. Hoe groter de hoek, hoe groter de neiging van het femur om naar achter te schuiven tov het onderbeen (pijlen). Hoe groter, hoe meer kracht op de VKB. Deze hoek is duidelijk minder groot na de ingreep. En dus de krachten minder op de VKB.
Afhankelijk van de soort beenasafwijking wordt een specifieke osteotomie uitgevoerd. Bij een varusbeen (O-benen) vindt de correctie meestal plaats in het onderbeen via een open wig valgiserende tibiakop-osteotomie. Bij een valgusbeen (X-benen) gebeurt de correctie meestal in het bovenbeen via een gesloten wig variserende distale femur-osteotomie.
Bij afwijkingen in de hellingshoek van het kniegewricht ten opzichte van het onderbeen, de zogenaamde slope, wordt deze gecorrigeerd met een anterieur gesloten wig tibia-osteotomie in het onderbeen. Door deze ingrepen kan de beenas worden gecorrigeerd, vermindert de pijn en verbetert de functie van het kniegewricht, wat vaak ook uitstel van een knieprothese mogelijk maakt.
Varus-post-op-AP-2-730×1024
Post-operatieve foto na een open wig tibia osteotomie. Het bot wordt ingezaagd tot aan het scharnier (1), daarna wordt er een opening gemaakt tussen de bot helften, de wig (2), de bot delen worden op hun plek gehouden door een plaat (3).
Valgus-post-op-AP-652×1024
Post-operatieve foto na een gesloten wig femur osteotomie. Het bot wordt ook hier ingezaagd tot het scharnier (1), maar in plaats van het maken van een opening wordt er nu een wig uitgehaald (2). De wig wordt gesloten en de correctie op zijn plek gehouden door de plaat (3).
Screenshot
Post-operatieve foto na een slope correctie. De operatie bestaat uit 3 belangrijke stappen: 1. De aanhechting van de patella pees wordt met een bot blok losgemaakt en omhoog geklapt. 2. Vanaf de voorkant wordt een wig uit onderbeen gezaagd. De wig wordt daarna gesloten. 3. Alles wordt vastgemaakt met 3 schroeven en 2 krammen.
Met zorg uitgevoerd door onze specialisten
Succesverhalen
Barbara Admiraal- van Meer (54) – Van turbulentie naar vrijheid Als klein meisje wist ze het al: ze wilde later stewardess worden. Geïnspireerd door een tante die vloog bij Martinair, volgde haar voorbeeld en ...
12 jaar geleden scheurde Martijn als 19-jarige zijn enkelbanden op het voetbalveld. Wat begon als een ogenschijnlijk “gewone” blessure, bleek het begin van een zwakke plek. Zijn linkerenkel bleef kwetsbaar, hij ging er regelmatig doorheen, zelfs tijdens rustige periodes waarin hij minder sportte vanwege zijn studie.
Voor Danique Raaijmakers is stilzitten geen optie. Sporten, buiten zijn en grenzen verleggen vormen de basis van haar leven. Eind 2024 besluit ze zich in te schrijven voor een van de zwaarste ultra runs ter wereld. Wat begint als een persoonlijke uitdaging, verandert al snel in een fysiek en mentaal gevecht, met uiteindelijk een indrukwekkende comeback.
